ترفندهای رایانه

مرجع محتوای کاربردی پارسی

از حس بویایی چه میدانید؟

این اولین حسی ست که به محض متولد شدن از آن استفاده می کنید. یکی از هر پنجاه تا ژن شما مربوط به این حس است. باید بسیار مهم باشد، درست است؟ بسیار خب، از راه بینی یک نفس عمیق بکشید. این حس بویایی شماست و خیلی هم قوی است. به عنوان یک انسان بالغ شما می توانید ۱۰۰۰۰ بوی متفاوت را از هم تشخیص دهید. بینی شما اینگونه عمل می کند.

انسان می تواند هزاران نوع بو را تشخیص دهد؛ ولی در زمینه تقسیم بندی بوها، تاکنون توفیق چندانی حاصل نگردیده است. محققان برخی از بوها را به عنوان بوهای اصلی طبقه بندی نموده اند که بوی گل، بوی عطر، بوی مشک، بوی کافور، بوی عرق، بوی متعفن و بوی سوزاننده از آن جمله اند، هر یک از این بوها دارای ترکیب شیمیایی مخصوصی هستند. اکثر بوها ترکیبی از بوهای اصلی است که یکی از انواع بوها در آن بیشتر است.

حس بویایی

عملکرد حس بویایی 

 
این پروسه وقتی شروع می شود که شما مولکول های هوا را از طریق سوراخ های بینی، استشمام می کنید. ۹۵% از حفره ی بینی شما تنها برای فیلتر کردن هوا پیش از ورود به ریه ها استفاده می شود.
درانتهای بینی شما، قسمتی وجود دارد که عصب بویایی نامیده می شود، یک تکه بافت پوستی که کلید حس بویایی شماست.
 
عصب بویایی شما یک لایه از سلول های گیرنده ی بویایی دارد، یک سری نورون های بویایی که مثل جوانه های چشایی برای بینی شما عمل می کند. وقتی که مولکول های عطری به عصب بویایی شما در انتهای بینی برخورد می کند، در یک لایه ی مخاطی که عصب بویایی را پوشانده، گیر می کنند.
 
همزمان با پیوستن آن ها به سلول های گیرنده ی عصب بویایی، واکنش ها آغاز می شود و پیغام اش را از طریق عصب بویایی برای مغز می فرستد. یک نکته ی دیگر، شما از طریق اندازه و بزرگی عصب بویایی یک جانور، می توانید تشخیص دهید که حس بویایی اش چه اندازه قوی است.
 

عصب بویایی سگ و انسان

 در حالت نرمال عصب بویایی یک سگ ۲۰ مرتبه بیشتر از عصب بویایی یک انسان است. اما با این حال هنوز چیزهای زیادی در مورد این بافت کوچک وجود دارد که ما نمی دانیم.
 
برای مثال عصب بویایی ما دارای رنگدانه است اما دانشمندان هنوز علت آن را نمی دانند. اما واقعا چطور انسان ها می توانند تفاوت بین رایحه ها را تشخیص دهند. کاشف به عمل آمده که مغز شما دارای ۴۰ میلیون نورون گیرنده ی بویایی است، بنابرین رایحه ی a می تواند نورون های ۳، ۴۲۷ و ۹۸۸ را فعال کند و رایحه ی b ممکن است نورون های گیرنده ی ۸، ۷۶، و ۲٫۴۹۶٫۶۷۸ را تحت تاثیر قرار دهد.
 
تمام این ترکیب ها، این امکان را به شما می دهد که طیف گسترده ای از بوهای گیج کننده را از هم تشخیص دهید. نورون های بویایی همیشه برای عمل کردن حاضراند. این ها، تنها نورون هایی هستند که به طور منظم هر چهار تا هشت هفته در بدن جایگزین می شوند.
 
از آن ابتدا که عملکرد آن ها آغاز می شود، پیام های عصبی از مسیری به نام سیستم بویایی به طرف مقصدشان در مغز حرکت می کنند و در آمیگدال، تالاموس و نئوکورتکس به مدت کوتاهی توقف می کنند.
 
حس بویایی با پردازش صدا و بینایی متفاوت است. هر کدام از آن سیگنال ها ابتدا به مرکز کنترل مغز که بین نیم کره ی آن وجود دارد فرستاده می شود و پس از آن به سایر بخش های بدن بیرون از مغز هدایت می شوند.
 
اما حس بویایی، برای اینکه پیش از سایر حواس دیگر به کار گرفته شده، یک مسیر مستقیم را تا قسمت های مختلفی از مغز طی می کند به طوری که می تواند باعث شود شما یک عکس العمل تند از خود نشان دهید، به شما کمک می کند خاطراتی را به خاطر بیاورید یا حتی آب دهانتان راه بیفتد.
 
با اینکه همه ی ما تنظیمات فیزیولوژیکی، دو سوراخ بینی و میلیون ها عصب بویایی یکسان داریم، همه رایحه ها را یکجور احساس نمی کنیم. یکی از مثال های معروف قدیمی در این رابطه، آزمایش بوی مارچوبه در ادراراست.
 
بیش از یک چهارم افراد پس از خوردن مارچوبه ادرارشان بوی خاصی می دهد. ۷۵% باقی مانده به این بو توجهی ندارند. و این تنها بویی نیست که هر شخصی یک جور خاصی آن را احساس می کند. برای بعضی افراد موادی که حاوی ترکیب شیمیایی آندرواستنون هستند، بویی شبیه به بوی وانیل می دهند؛ برای بقیه مثل بوی ادرار یا عرق است که مثل یک بدشانسی ست چون که آندرواستنون در چیزهای خوشمزه ای مثل گوشت خوک وجود دارد.
 
بنابراین به خاطر این بو(بوی عرق و ادرار) تولید کننده های گوشت خوک از خوک های نر اخته استفاده می کنند تا بتوانند از تولید این ماده ی شیمیایی در آن ها جلوگیری کنند. به ناتوانی بویایی کر بویی (یا به زبان عامیه کور بویی) می گویند، و حدود ۱۰۰ مثال معروف در مورد آن وجود دارد.
 
افراد مبتلا به کر بویی آلیسین بوی سیر را احساس نمی کنند. آن هایی که مبتلا به کربویی آژنول اند بوی میخک را احساس نمی کنند. و برخی افراد هم به طور کلی بویی احساس نمی کنند.
 

نداشتن حس بویایی

 این نوع کربویی می تواند چند علت داشته باشد. برخی افراد هنگام تولد بدون حس بویایی متولد می شوند. برخی افراد به طور تصادفی یا بر اثر بیماری آن را از دست می دهند. اگر عصب بویایی متورم یا آلوده شود، می تواند حس بویایی شما را از کار بیاندازد، اتفاقی که هنگام ابتلا به بیماری حتما آن را تجربه کرده اید.
 
عدم توانایی در بو کردن رایحه ها، می تواند سایر حواس شما را هم درگیر کند و روی آن ها هم تاثیر بگذارد. خیلی از کسانی که حس بویایی ندارند، مزه ها را هم آن طور که سایرین احساس می کنند، تشخیص نمی دهند.
 
می توان نتیجه گرفت که مزه ی هر چیزی با بوی آن ارتباط مستقیم دارد. وقتی که غذا را می جوید، هوا را از طریق بینی همراه با بوی غذا بالا می کشید. همان مولکول ها با عصب بویایی شما برخورد می کنند و به شما اطلاعات زیادی در هنگام خوردن می دهند.
 
با از دست دادن حس بویایی شما حس چشایی خود را هم به جز آن پنج طعمی که بوسیله ی پرزهای چشایی روی زبانتان می توانید تشخیص دهید، از دست می دهید:شیرینی، شوری، تلخی، ترشی و ملس. بنابراین دفعه ی بعدی که بوی دود اگزوز، بوی دریا یا مرغ بریان را احساس کردید، می دانید که دقیقا چه طور این کار را انجام داده اید و ممکن است کمی بیشتر از قبل از داشتن این توانایی شکرگذار باشید.

چگونگی عملکرد حس بویایی و علت نداشتن آن

منبع : namnak.com

مجله

برچسب ها: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,